ASML als AI-aandeel

ASML is een van de bekendste namen op de Nederlandse beurs en wordt vaak genoemd als "AI-aandeel". Het bedrijf maakt zelf geen chips en geen AI-modellen, maar levert de machines waarmee geavanceerde chips worden gemaakt. In dit artikel leggen we feitelijk uit hoe ASML in de AI-waardeketen past, hoe het geld verdient en welke risico's spelen. Dit is geen koop- of verkoopadvies.

Wat doet ASML precies?

ASML, gevestigd in Veldhoven, maakt lithografiemachines. Die belichten siliciumplakken (wafers) zodat er uiterst kleine schakelingen op kunnen worden gevormd. Het bedrijf is wereldwijd de enige leverancier van de meest geavanceerde EUV-machines (Extreme Ultraviolet), die nodig zijn voor de allernieuwste chips. Daarmee staat ASML helemaal aan het begin van de keten: zonder deze machines kunnen de geavanceerde AI-chips niet worden geproduceerd.

Zie voor de context de schakel chipmachines en het bredere overzicht in de AI-waardeketen.

Hoe past ASML in de AI-keten?

De vraag naar krachtige AI-chips stuwt de vraag naar geavanceerde productiecapaciteit. Chipfabrikanten (foundries) en ontwerpers hebben ASML-machines nodig om die capaciteit te bouwen. ASML's belangrijkste klanten zijn de grote foundries en geheugenfabrikanten, waaronder TSMC en Micron. De GPU's van NVIDIA worden bijvoorbeeld bij dergelijke foundries geproduceerd.

ASML opereert niet alleen. Toeleveranciers en gespecialiseerde bedrijven vullen de keten aan, zoals het Nederlandse ASMI (depositietechnologie) en BESI (verpakking van chips). Samen vormen ze een belangrijk cluster in de halfgeleiderindustrie.

Waarom ASML een bijzondere positie heeft

ASML is geen doorsnee toeleverancier. De meest geavanceerde EUV-machines zijn extreem complex: ze bestaan uit honderdduizenden onderdelen, afkomstig van een wereldwijd netwerk van gespecialiseerde leveranciers. Het heeft jaren en miljarden aan onderzoek gekost om deze technologie werkend te krijgen. Dat ASML hierin wereldwijd de enige aanbieder is, geeft het bedrijf een ongebruikelijke positie binnen de keten. Tegelijk betekent die complexiteit dat productie en levering moeilijk snel op te schalen zijn, en dat het bedrijf sterk afhankelijk is van zijn eigen toeleveranciers.

Verdienmodel

ASML verdient aan de verkoop van machines, maar ook in toenemende mate aan service, onderdelen en software-upgrades voor de geïnstalleerde machines bij klanten. Die servicestroom is relatief stabiel, terwijl de machineverkoop gevoeliger is voor de investeringscycli van klanten. Een machine vertegenwoordigt een grote order, waardoor de timing van leveringen de cijfers per kwartaal sterk kan beïnvloeden. Omdat het bedrijf een groeiende basis aan geïnstalleerde machines heeft, neemt het belang van die terugkerende serviceomzet over de jaren geleidelijk toe.

Belangrijke risico's

• Geopolitiek en exportregels: De verkoop van geavanceerde machines is onderhevig aan exportbeperkingen. Wijzigingen in regelgeving kunnen de afzetmarkt raken.
• Cyclische vraag: De chipsector kent cycli. Wanneer klanten hun investeringen uitstellen, kan de machineverkoop terugvallen.
• Klantconcentratie: Een beperkt aantal grote klanten neemt het leeuwendeel van de geavanceerde machines af.
• Afhankelijkheid van de AI-investeringsgolf: Een deel van de vraag hangt samen met de huidige AI-uitgaven. Koelt die af, dan kan dat de vraag naar capaciteit raken.

Belangrijke risico's zijn nooit volledig te vermijden; ze horen bij de afweging. Meer over het bedrijf vind je op de ASML-aandeelpagina.

Veelgestelde vragen

Is ASML een AI-aandeel?

ASML maakt zelf geen AI, maar levert de machines die nodig zijn om AI-chips te produceren. Daarmee heeft het bedrijf blootstelling aan de AI-keten, weliswaar indirect en vroeg in de keten.

Wie zijn de klanten van ASML?

Vooral grote chipfabrikanten en geheugenproducenten, zoals foundries en geheugenfabrikanten wereldwijd.

Wat is het grootste risico bij ASML?

Er is niet één risico; geopolitiek, exportregels, cyclische vraag en klantconcentratie spelen allemaal mee. Doe altijd eigen onderzoek.

Beleggen kent risico's; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Doe altijd je eigen onderzoek.