Spreiding en risico bij beleggen in AI

Spreiding is een van de meest besproken begrippen bij beleggen: door je geld over meer beleggingen te verdelen, verminder je de impact van één tegenvaller. Bij een thema als kunstmatige intelligentie ligt dat genuanceerder dan bij brede marktbeleggingen. AI is namelijk geen complete markt, maar een sector binnen de markt. In dit artikel leggen we feitelijk uit hoe spreiding en risico samenhangen bij AI-beleggen, zonder een aanbeveling te doen.

Wat is concentratierisico?

Concentratierisico is het risico dat een groot deel van je rendement afhangt van een klein aantal beleggingen. Zet je alles op één AI-aandeel, dan beweegt je hele inleg mee met dat ene bedrijf. Presteert het goed, dan profiteer je sterk; valt het tegen, dan voel je dat onverdund.

Spreiding verlaagt dit risico door de uitkomst van meer bedrijven te middelen. Maar spreiding binnen één thema heeft een grens: als alle bedrijven afhankelijk zijn van dezelfde trend, bewegen ze deels mee met diezelfde factor. Een tegenvallende vraag naar AI-chips of een omslag in het sentiment rond AI kan de hele sector tegelijk raken.

Waarom een AI-ETF alsnog geconcentreerd kan zijn

Een AI-ETF bevat tientallen bedrijven, wat klinkt als brede spreiding. Toch kan zo'n fonds geconcentreerd zijn, en wel om twee redenen.

Ten eerste weegt bij veel indices de grootte van een bedrijf mee: grote bedrijven krijgen een groter gewicht. Een handvol megabedrijven zoals NVIDIA, Microsoft en Broadcom kan daardoor samen een fors deel van het fonds uitmaken, ook al staan er vijftig namen in.

Ten tweede zitten veel AI-bedrijven in dezelfde paar schakels van de keten, vooral chips en software. Daardoor reageren ze deels op dezelfde gebeurtenissen. Het UCITS-kader begrenst de allergrootste posities, maar neemt deze thematische samenhang niet weg.

Spreiden over de waardeketen

Een manier om binnen het AI-thema breder te kijken, is spreiden over de AI-waardeketen. Die keten loopt van chipmachines en GPU's via cloud en datacenters naar modellen, software en energie-infrastructuur. Bedrijven in verschillende schakels verdienen op verschillende manieren geld en hebben deels andere risico's.

• Chipmachines: bedrijven als ASML, ASMI en BESI leveren de apparatuur waarmee chips worden gemaakt.
• Chips en GPU's: NVIDIA, AMD en geheugenmaker Micron.
• Productie: foundry TSMC bakt de chips voor veel ontwerpers.
• Cloud en software: Microsoft, Alphabet en Amazon.
• Energie-infrastructuur: Vertiv en Eaton leveren koeling en stroomvoorziening voor datacenters.

Spreiden over deze schakels betekent niet dat de samenhang verdwijnt; ze hangen allemaal aan dezelfde onderliggende AI-vraag. Maar het verlaagt de afhankelijkheid van één bedrijf of één type product.

Thematisch versus breed beleggen

Een thematische belegging zoals AI is gerichter dan een brede wereldindex. Dat heeft een keerzijde die belangrijk is om te begrijpen: een wereldindexfonds bevat AI-bedrijven én honderden bedrijven uit heel andere sectoren, wat de afhankelijkheid van één thema spreidt. Een AI-fonds doet dat per definitie niet.

Of een gerichte of brede aanpak past, hangt af van je doelen, je risicobereidheid en je horizon. Dat is een persoonlijke afweging en geen kwestie van goed of fout. Een algemene kennismaking met deze keuzes staat in Beleggen in kunstmatige intelligentie. De vraag of de sector overgewaardeerd is, komt aan bod in Is er een AI-zeepbel?.

Veelgestelde vragen

Verlaagt een AI-ETF mijn risico vergeleken met één AI-aandeel?

Ten opzichte van één enkel aandeel spreidt een ETF over meer bedrijven, wat het bedrijfsspecifieke risico verlaagt. Het neemt het sectorrisico niet weg: een brede daling in AI raakt vrijwel alle posities in zo'n fonds.

Hoeveel bedrijven zijn genoeg voor spreiding?

Daar is geen vast getal voor. Belangrijker dan het aantal is hoe verschillend de bedrijven zijn. Vijftig bedrijven die allemaal van dezelfde trend afhangen, zijn minder gespreid dan ze lijken.

Is spreiden over de waardeketen beter?

Het verbreedt je blootstelling binnen het thema, maar of het beter past, hangt van je doelen af. Dit artikel geeft geen advies; het legt alleen uit hoe spreiding werkt.

Beleggen kent risico's; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Doe altijd je eigen onderzoek.